BỆNH ĐỐM MẮT CUA TRÊN SẦU RIÊNG

BỆNH ĐỐM MẮT CUA DO TÁC NHÂN NÀO GÂY RA?

Bệnh đốm mắt cua trên sầu riêng thường được mô tả với các triệu chứng đốm lá do nhóm vi khuẩn Xanthomonas gây ra. Tuy nhiên, tên loài và chủng vi khuẩn có thể khác nhau tùy tài liệu và cây ký chủ, vì vậy khi xác định bệnh trên vườn cần dựa vào triệu chứng thực tế và điều kiện phát sinh thay vì chỉ dựa vào tên gọi.

Vi khuẩn có xu hướng phát triển thuận lợi trong điều kiện nhiệt độ ấm và độ ẩm cao. Vì vậy, những giai đoạn thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều hoặc vườn có tán lá quá rậm thường cần được theo dõi kỹ hơn.

Bộ phận dễ quan sát triệu chứng nhất là lá non, đặc biệt những đợt lá vừa hình thành và chưa hoàn toàn trưởng thành.

VÌ SAO BỆNH THƯỜNG XUẤT HIỆN TRÊN LÁ NON?

Lá non có mô còn mềm và đang trong quá trình phát triển nên dễ bị tổn thương hơn so với lá đã trưởng thành.

Trong điều kiện độ ẩm cao, nếu trên bề mặt lá tồn tại nước trong thời gian dài, vi khuẩn có thêm điều kiện phát triển và lan truyền.

Những vết thương cơ học trên lá cũng có thể trở thành vị trí để vi khuẩn xâm nhập. Đây là lý do trong giai đoạn cây ra đọt, bà con không chỉ quan tâm đến dinh dưỡng để lá phát triển mà còn cần theo dõi sâu hại trên đọt non.

Một bộ lá non khỏe, ít tổn thương sẽ có điều kiện phát triển tốt hơn và giảm bớt những "cửa ngõ" cho tác nhân gây bệnh.

SÂU VẼ BÙA CÓ LIÊN QUAN GÌ ĐẾN BỆNH ĐỐM MẮT CUA?

Sâu vẽ bùa thường gây hại trên những lá non bằng cách tạo các đường hầm hoặc vết tổn thương trong mô lá.

Những vị trí bị sâu gây hại làm cấu trúc mô lá bị phá vỡ. Nếu đồng thời có vi khuẩn gây bệnh và điều kiện môi trường phù hợp, những tổn thương này có thể tạo thuận lợi cho quá trình xâm nhập.

Vì vậy, khi vườn xuất hiện nhiều sâu vẽ bùa, bà con nên xử lý vấn đề này sớm thay vì chỉ chờ đến khi trên lá xuất hiện các đốm bệnh.

Quản lý sâu hại trên đọt non cũng là một phần trong việc bảo vệ bộ lá khỏi bệnh.

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT BỆNH ĐỐM MẮT CUA

Ở giai đoạn đầu, trên lá có thể xuất hiện những đốm nhỏ màu vàng sáng, kích thước nhỏ như đầu kim.

Những đốm này ban đầu khá khó quan sát, đặc biệt nếu lá đang ở trong tán cây hoặc ánh sáng không đủ.

Sau đó, vết bệnh có thể phát triển lớn dần và chuyển sang màu nâu nhạt. Xung quanh vết bệnh thường có vùng màu vàng sáng, tạo nên hình ảnh tương đối đặc trưng.

Vết bệnh có thể xuất hiện ở cả hai mặt lá. Mức độ và kích thước đốm có thể thay đổi tùy giống, tuổi lá và điều kiện môi trường.

Một đặc điểm cần chú ý là lá bị bệnh có thể vẫn giữ hình dạng tương đối bình thường, không nhất thiết bị biến dạng hoặc nhăn nheo.

PHÂN BIỆT ĐỐM MẮT CUA VỚI NHỮNG TỔN THƯƠNG KHÁC TRÊN LÁ

Không phải cứ xuất hiện đốm vàng hoặc nâu trên lá sầu riêng là đều do cùng một tác nhân.

Lá sầu riêng có thể xuất hiện nhiều dạng tổn thương do nấm, vi khuẩn, côn trùng, cháy lá hoặc điều kiện dinh dưỡng.

Vì vậy, khi phát hiện đốm bất thường, bà con nên quan sát thêm:

• Đốm xuất hiện trên lá non hay lá già.

• Vết bệnh nằm ở mặt trên, mặt dưới hay cả hai mặt lá.

• Xung quanh vết bệnh có quầng vàng hay không.

• Vết bệnh có tiếp tục lan rộng sau mưa hay không.

• Lá có bị biến dạng hay không.

• Vườn có đang xuất hiện sâu vẽ bùa hoặc các đối tượng gây tổn thương lá khác không.

Việc xác định đúng nguyên nhân rất quan trọng vì thuốc phòng trị bệnh do vi khuẩn và bệnh do nấm không hoàn toàn giống nhau. Nếu xác định sai tác nhân, việc xử lý có thể không đạt hiệu quả như mong muốn.

THỜI TIẾT NÓNG ẨM LÀ ĐIỀU KIỆN CẦN ĐẶC BIỆT LƯU Ý

Độ ẩm cao là một trong những yếu tố quan trọng liên quan đến sự phát sinh và lây lan của nhiều bệnh trên cây trồng.

Trong những giai đoạn mưa liên tục, nước mưa có thể giúp tác nhân gây bệnh phát tán từ lá này sang lá khác. Nếu tán cây quá rậm, lá lâu khô sau mưa thì nguy cơ bệnh phát triển càng cần được lưu ý.

Vì vậy, khi bước vào mùa mưa hoặc giai đoạn thời tiết nóng ẩm, bà con nên kiểm tra vườn thường xuyên hơn, đặc biệt trên những đợt lá non mới phát triển.

VỆ SINH VƯỜN VÀ GIỮ TÁN CÂY THÔNG THOÁNG

Một vườn sầu riêng có tán quá rậm sẽ làm giảm sự lưu thông không khí bên trong tán. Sau mưa, lá và cành có thể lâu khô hơn, khiến môi trường ẩm kéo dài.

Bà con nên chủ động tỉa bỏ những cành khô, cành bệnh nặng và những cành mọc quá dày làm tán bị bí.

Những lá hoặc cành bị bệnh nặng, đã mất khả năng phục hồi có thể được loại bỏ và đưa ra khỏi vườn để giảm nguồn bệnh.

Tuy nhiên, không nên cắt tỉa quá mạnh cùng một lúc, đặc biệt khi cây đang phát triển đọt hoặc chuẩn bị bước vào giai đoạn quan trọng về sinh trưởng.

QUẢN LÝ SÂU VẼ BÙA ĐỂ BẢO VỆ LÁ NON

Khi cây đang ra đọt, sâu vẽ bùa cần được kiểm tra thường xuyên.

Nếu phát hiện mật số cao, bà con cần áp dụng biện pháp quản lý phù hợp với tình trạng vườn. Hạn chế sâu gây hại sẽ giúp giảm những đường hầm và vết thương trên lá, từ đó góp phần bảo vệ đợt lá non.

Không nên phun thuốc trừ sâu theo lịch cố định nếu không có nguy cơ hoặc mật số gây hại đáng kể. Việc sử dụng thuốc cần dựa trên tình trạng thực tế và tuân thủ hướng dẫn của sản phẩm.

DINH DƯỠNG CŨNG CẦN ĐƯỢC QUAN TÂM KHI CÂY RA ĐỌT

Một đợt lá phát triển khỏe cần có điều kiện dinh dưỡng, nước và bộ rễ phù hợp.

Bà con nên duy trì chương trình dinh dưỡng cân đối, tránh để cây thiếu dinh dưỡng kéo dài nhưng cũng không nên sử dụng phân bón quá mức chỉ với mục đích thúc lá thật nhanh.

Khi cây ra đọt non, cần chú ý đồng thời cả dinh dưỡng và sức khỏe lá. Lá phát triển đều, ít bị sâu bệnh và có khả năng hoàn thiện tốt sẽ trở thành nền tảng cho quá trình quang hợp và tích lũy chất đồng hóa phục vụ cây trong các giai đoạn sau.

CHỦ ĐỘNG PHÒNG BỆNH KHI THỜI TIẾT THUẬN LỢI CHO BỆNH PHÁT SINH

Đối với những vườn thường xuyên xuất hiện bệnh trên lá vào mùa mưa, bà con có thể xây dựng chương trình phòng bệnh phù hợp dựa trên lịch sử bệnh của vườn và điều kiện thời tiết.

Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, trước hết cần xác định bệnh thuộc nhóm nấm hay vi khuẩn, sau đó lựa chọn sản phẩm có đăng ký phù hợp trên cây sầu riêng và sử dụng đúng hướng dẫn trên nhãn.

Không nên tự ý tăng liều hoặc phối hợp nhiều sản phẩm với nhau khi chưa kiểm tra tính tương thích.

Đặc biệt, nếu bệnh đã xuất hiện trên lá non, việc xử lý sớm thường có ý nghĩa hơn so với để vết bệnh lan rộng rồi mới can thiệp.

KẾT LUẬN

Bệnh đốm mắt cua trên sầu riêng cần được phát hiện sớm, nhất là trong giai đoạn cây ra đọt non và thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều.

Bà con nên thường xuyên kiểm tra các đợt lá mới, chú ý những đốm vàng nhỏ, sau đó chuyển nâu nhạt, xung quanh có viền vàng sáng và có thể xuất hiện ở cả hai mặt lá.

Bên cạnh việc theo dõi triệu chứng trên lá, cần quan tâm đến các yếu tố làm bệnh phát sinh như độ ẩm cao, tán cây quá rậm và sự gây hại của sâu vẽ bùa. Quản lý tốt sâu hại, vệ sinh vườn, giữ tán thông thoáng và duy trì cây khỏe sẽ góp phần giảm áp lực bệnh.

Quan trọng nhất, khi thấy đốm bất thường trên lá, bà con cần xác định đúng nguyên nhân trước khi sử dụng thuốc, bởi triệu chứng đốm lá có thể xuất phát từ nhiều tác nhân khác nhau và mỗi trường hợp cần có hướng xử lý riêng.

Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Công Ty CP Phân Bón Vi Lượng  của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN ĐA TRUNG VI LƯỢNG

Địa chỉ: 42/KDC, Tổ 9, khu vực Bình Thường B, Phường Long Tuyền, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam

Email: ctycppbdatrungviluong@gmail.com

Số điện thoại: 0785.988.689